آشنایی با گنبد الله الله مجموعه اردبیلی

آشنایی با گنبد الله الله مجموعه اردبیلی

گنبد الله الله توسط صدرالدین موسی بنا شده است و در بالای مقبره برج شیخ صفی الدین قرار دارد و هسته مرکزی این مجموعه را تشکیل میدهد. بنای آجری به شکل یک استوانه که بر روی قاعده سنگی هشت ضلعی قرار گرفته، و به گنبدی کم‌ ارتفاع و عرق‌ چین شکل در بالا پایان میابد، نمای بیرونی برج را شکل میدهند.

گنبد الله الله، از زیرمجموعه های آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی است که سالانه پذیرای گردشگران زیادی از ایران و سایر کشور ها میباشد. آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی از بناهای تاریخی دوران صفویه است که در میدان عالی قاپوی شهر اردبیل واقع شده است. میدان عالی قاپو از مهم ترین میدان های شهر اردبیل است که معماری کم نظیری دارد و نظر هر فردی را به سمت خود جلب میکند.

 

 

البته در این مجموعه ی زیبا فقط آرامگاه شیخ صفی الدین قرار نداشته و در کنار آن چندین آرامگاه دیگر که متعلق به پادشاهان صفوی و بزرگان آن زمان است نیز وجود دارند. از قسمت های تشکیل دهنده ی این مجموعه میتوان به چله خانه، راهرو میانی، جنت سرا، حرم خانه، نمای بیرونی قندیل خانه، شهیدگاه، گنبد الله الله، آرامگاه شاه اسماعیل، و چینی خانه اشاره کرد، که هر یک از این بنا ها دارای خصوصیات بسیار زیبا و کم نظیری هستند.

 

 

گنبد الله الله توسط صدرالدین موسی بنا شده است و در بالای مقبره برج شیخ صفی الدین قرار دارد و هسته مرکزی این مجموعه را تشکیل میدهد. یک بنای آجری به شکل یک استوانه که بر روی قاعده سنگی هشت ضلعی قرار گرفته، و به گنبدی کم‌ ارتفاع در بالا پایان میابد، نمای بیرونی این برج را شکل میدهند. به وسیله کاشی معقلی که رنگ فیروزه ای نیز دارد، کلمه جلاله اللّه بر روی بدنه برج تکرار شده و به همین علت است که این گنبد را به نام گنبد الله الله میشناسند. ساقه و خود گنبد نیز با همان کاشی فیروزه‌ای رنگ در متن آجر و به شکل لوزی‌های مکرر مزین گردیده است.

 

 

نمای جنوبی این گنبد که به عنوان قبله قاپوسی (به معنای درب قبله) نیز از آن یاد میشود و مقابل صحن مقابر قرار دارد، زمانی ورودی اصلی آرامگاه به حساب میامده که پس از بنا شدن قندیل خانه در دوران سلطنت شاه طهماسب راه گردیده است. همه دیوارهای داخل آرامگاه تا محل تلاقی آن‌ها به گنبد، گچ کاری شده اند و پرده هایی از جنس کرباس با نقش‌های اسلیمی و گل، به روش نقاشی های عصر صفوی آراسته شده و میخ کوب به دیوارها شده اند.

 

 

یک ترنج تزیینی بزرگ که گچ بری و رنگ آمیزی شده است، زیر گنبد قرار دارد و هماهنگ با نقش‌های روی پارچه دیوارها بوده و زیبایی خاصی به این محوطه بخشیده است. به نظر میرسد که قندیل نفیسی از جنس طلا و نقره نیز در سقف آرامگاه نصب بوده که اکنون اثری از آن باقی نمانده است. تا ارتفاع دو و نیم متر، پوشش ازاره این آرامگاه با تخته ساخته شده است. در مورد زمان ساخت این پوشش اطلاعاتی در دسترس نیست، ولی می‌توان حدس زد که از تعمیر و مرمت‌های ٰزمان قاجار است. در قسمت شمال و جنوب آرامگاه نیز دو درب نقره‌ای با کتیبه های مذهبی ساخته شده است.

 

 



مطالب مشابه